bloemen van elswout

Elswout Blog

Omdat de lente weer in alle hevigheid is losgebarsten gaan we met ingang van 2021 een blog bijhouden over alle nieuwe (en ook oude ontdekkingen) in Elswout en omstreken. Ik wil het echter niet beperken tot Elswout aangezien er in de omgeving van Haarlem ook van alles gebeurt. Bij iedere wandeling kom je tot de ontdekking in wat voor prachtige omgeving we hier eigenlijk wonen. Wat je hier en dan vooral in Elswout kan vinden aan nieuwe bloemen en ieder jaar terugkerende bloemen is wonderlijk veel. Maar ook vogels, insecten (hoop ik) en straks weer paddestoelen komen aan de beurt. De blog vervangt het "Nieuwe Waarnemingen" stukje van de hoofdpagina. Veel plezier met de beschrijvingen en mooie foto's. Is er interesse in foto' s op groot formaat, gebruik dan het contact formulier of mail naar frdeden@kpnmail.nl.

Misschien tot ziens in Elswout!

Frank Deden

Paddenstoelen Explosie Kennemerland
Het heeft enige tijd geduurd voor de paddenstoelentijd echt aanbrak in onze contreien maar nu is het dan zover. Vooral in de parken Leyduin, Groenendaal en Elswout is het aantal soorten fenomenaal maar anders dan vorig jaar. Sommige soorten zijn minder in aantal zoals de Knolamenieten en Koraalzwammen, andere soorten doen het zeer zeer goed zoals de Stobbezwammen en Honingzwammen. Dit geldt ook voor de vele soorten schimmels en gaatjeszwammen. Zie de foto's hieronder van de wat mij betreft mooiste zwam die we kennen in Nederland, de Pruikzwam. Helaas best wel zeldzaam. Wordt vaak afgesneden vanwege de eetbaarheid.

Het leuke van deze Pruikzwam is dat op dezelfde plek als vorig jaar weer een prachtig exemplaar is ontstaan. Zelfs op dezelfde boom zijn er nu 2 exemplaren, eigenlijk allebei even mooi. Gezien het aantal voetstappen voor dit exemplaar is deze al door meer fotografen en wandelaars ontdekt.

Dit is het andere exemplaar en nu net zo mooi. Vorig jaar is deze "geoogst" maar werd opnieuw gevormd alleen veel kleiner dan wat we hier zijn. De pruikzwam is een parasiet en familie van de steeltjeszwam. Het vruchtlichaam is ook medicinaal.

Wandeling Paddenstoelen in Kennemerland
Eind Augustus loopt de bloeitijd van de meeste bloemen tot een einde. Behalve dan de Napolitaanse Cyclaam die heel laat bloeit in Elswout. Langzaam komen nu de paddenstoelen op. De komende wandelingen zal het vooral gaan om nieuw gevonden paddenstoelsoorten, makkelijk te determineren met "Obsidentify". Dit is een app van Waarnemingen.nl die gevuld is met 24.000 planten-, bloem- en diersoorten. Vaak feilloos determineert deze gratis app de gevonden bloem, paddenstoel of insect. De meeste paddenstoelen worden wederom gevonden in Elswout (ruim 1000 soorten waaronder alle soorten Koraalzwammen) en Leyduin. Groenendaal is wereldberoemd vanwege de vele zwammen en schimmels op de oude boomstronken die daar liggen op de parkeerplaats. Afijn, u zult het wel zien de komende tijd.

Nog steeds kan je libelle's en juffers spotten in Elswout en omliggende parken. Hier een foto van de Bruinrode Heidelibelle. Meerdere exemplaren zaten zich te warmen in het late zonnetje op het grote veld.

Dit is zomaar een tegenlicht foto aan het grote meer van Elswout. Juist in Oktober is het licht zo mooi: heiig en sprookjesachtig en ideaal voor dit soort foto's.

Meerdere Bultzwammen tref je aan op de oude boomstronken naast het hoofdpad. Vaak zijn ze bedekt met een houtzwamachtige schimmel.

Hier een late foto van een stel parende blauwe juffers, ook genomen aan het grote meer waar het altijd barst van de Blauwe Juffers en Vuur Juffers (rood).

Vaak zwemmen er Aalschovers in het grote meer van Elswout. Of misschien is het wel steeds dezelfde Aalscholver. Echter, de meest reuzekarpers zijn te groot om te vangen maar er zit uiteraard ook veel klein spul tussen.

Volgens Obs is dit een Baretaardster (rode lijst) maar de krans van de Aardster mist nog. Even goed in de gaten houden.

Nu alweer twee weken geleden trof ik deze Hertenzwam aan naast het grote pad. Voor mij de eerste bijzonder paddenstoel van deze herfst.

Iedere herfst vind je de eitjes van de Beukenhaargalmug op de beukenblaadjes in het park. In eerste instantie vraag je je af wat dit is.

De Kleine en Grote Kaaszwam vind je eigenlijk het hele jaar door op de boomstronken van Elswout, naast Elfenbankjes en straks de Porceleinzwam.

Het Lichtvlekje is een veel voorkomende korstmos op vooral op de beuken van Elswout. Inderdaad zijn ze zo wit al een lichtvlek.

De Toefige Labyrintzwam staat bij de ingang voor de poort en zal uitgroeien tot de hele boom is omsingeld. Veel mensen vinden hier de eerste paddenstoel en hij is nog bijzonder ook.

De Langsteelfranjehoed is één van de meest algemene paddenstoelen die hier voorkomen. Niet te verwarren met de Vezelkop of Vlekplaat. Deze groeien meer op de grasvelden.

Het Gewoonijsvingertje is een onopvallende schimmel tot je deze herkent. Dan zie je m overal. Het is dus een echte schimmel op zeer oud en dood hout.

De Paarsekorstzwam lijkt veel op het Plooivlieswaaiertje, echtrer deze is geel aan de rand. Deze is paarsbruin.

Wandeling Bermen en Parken
De mooiste bermen en parken van Kennemerland vind u langs de zeeweg naar het strand en de Brederodeweg bij de hockeyvelden. Hier zaait de gemeente ieder jaar in maar ook veel bloemen komen ieder jaar weer terug. Langs de Zeeweg vindt u bijna alle Kaarsen en Toortsen die er zijn maar ook de Teunisbloem en Melige Toorts. Het aantal soorten wordt ieder jaar meer maar ook soorten als Beemdooievaarsbek, Wilde Reseda en alle Reigersbekken en Slangenkruid blijven terugkomen. Hieronder ziet u enige voorbeelden maar bijvoorbeeld de Pijpbloem die op dit moment bloeit is zeer mooi. Aan de rechterkant tegen het hek aan de Brederodelaan..

Deze prachtige bloem trof ik aan vlakbij Elswout. Maar helaas heb ik geen idee welke soort het is. Heeft u een idee stuur me dan even een berichtje. Alvast bedankt.

Deze vrouwtjes Vink heeft zijn plek in een boom bij Stach in Overveen. Totaal niet schuw wipt ze over het terras op zoek naar iets lekkers. Het maakt niet uit of er mensen zitten. Ik noem dit "restaurantvogeltjes". Kompleet op hun gemak.

Tot nog toe is dit één van mijn mooiste macro foto's. Gemaakt met de nieuwe 75 - 300 mm Zuico lens. Precies de goede pose en scherptediepte en goed licht. En een beetje geluk uiteraard.

Alle parken in Kennemerland staan momenteel vol met het Groot Heksenkruid en het Rollend Glidkruid. Hier allebei gevangen in één foto. Dit zijn echt de laatste bloemsoorten aan het einde van de zomer.

Dat geldt ook voor de Gewone Hennepnetel. Wat mij betreft één van de meest fotogenieke bloemetjes van dit moment. Vooral de doorgeschoten vorm is zeer fotogeniek.

De mooiste plek in Elswout is wel de grote vijver op een warme zomeravond. Aan de grote hoeveelheid schrijvertjes en juffertjes is goed te zien dat de waterkwaliteit top is. Daarnaast is de vijver ook nog eens gevuld met zeer grote spiegelkarpers en graskarpers. Deze laatste hebben een spitse kop en hebben wel iets weg van een kleine haai. De spiegelkarper kleurt soms ook oranje. Tenslotte allemaal lid van de familie der goudvissen (of is het omgekeerd?).

Ook de Moerasandoorn staat nu overal te bloeien in de Kennemerduinen. Dit geldt ook voor de Bosandoorn maar deze tref je aan in velden, bossen en struikgewas. Het mooie van beide soorten zijn de bladeren, 2 aan 2 geplaatst aan de steel maar om en om. De Moerasandoorn is duidelijk lid van de lipbloemigen familie.

De Zomerfijnstraal is een éénjarige plant en behoort tot de composieten familie. Zomerfijnstraal bloeit in juli en augustus met 1 tot 1,5 cm grote bloemhoofdjes. De bloeiwijze is een tuil met hoofdjes. De lintbloemen en straalbloemen zijn 1 mm breed, tot 10 mm lang en meestal wit, maar vaak ook iets blauw aangelopen.

De Chinese Bruidsluier is een algemene struik en niet inheems zoals de naam al zegt. Maar de struik produceert prachtige witte bloemslierten. Het is een snelgroeiende, tot 15 m hoge slingerplant afkomstig uit het westen van China. In West-Europa wordt de plant veel aangeplant als begroeiing van pergola's, muren en afscheidingen. Van hieruit verwildert de plant ook.

Daar waar water is vindt u de Moerasspirea vaak naast de Grote Valeriaan. Deze laatste is roze. Juist in deze tijd komt deze overal tot bloei. De bloemen zijn plukjes van kleinere bloemen en een voedselbron voor vele insecten.

Hier is een zeer fraaie opname van de Gewone Klit. Een distelachtige. Kennelijk produceert de plant iets waar mieren dol op zijn. Dit zie je wel meer bij andere distelsoorten en sommige schermbloemigen zoakls de Grote Valeriaan.

Het Moerasvergeetmenietje verwacht je helemaal niet langs deze zanderige bermen. Toch bloeit dit plantje hier ieder jaar weer tussen het hoge gras en heeft het kennelijk naar zijn zin. Eén van de vele Vergeetmenietsoorten.

Ik heb echt geen idee van welke plantje dit de vruchtendoos is. Maar de vorm en kleur zijn echt uitzonderlijk en daarom wil ik u deze niet onthouden.

Naast de Akkerwinde en de Haagwinde vinden we hier nu ook de Zeewinde. Zelfde vorm maar een ander blad en andere kleuren. Deze is nog niet helemaal uit maar dat gaat één deze dagen gebeuren.

De Pijpbloem (Aristolochia Clematitis) is een kruidachtige, overblijvende plant die behoort tot de pijpbloemfamilie (Aristolochiaceae). De plant heeft een licht fruitige geur. De plant kwam oorspronkelijk alleen voor in het Middellandse Zeegebied, maar heeft zich vandaar verder over Midden- en West-Europa verspreid.

De Zwanebloem staat nu overal in bloei met zijn wortels in schoon water. Ook langs het Spaarne en in de kleine watertjes in de duinen. Misschien wel één van de mooiste bloemen in Kennemerland.

Deze Melige Toorts heeft allemaal witte bloemen. Vaak zijn ze geel. Langs de Brederodeweg staat het straks vol met Toortsen en Kaarsen. Echt prachtig

Dit is de Bossalie. De Veldsalie is al getoond en komt veelvuldig voor in Kennemerland. De Bossalie is net zo mooi maar mindern algemeen.

De Gewone Agrimonie behoort tot de familie der toortsen en kaarsen. Dit is een zeer uitgebreide familie waarvan je de meeste ondersoorten aantreft langs de Zeeweg en de Brederode weg. Echter, deze toorts is wel de kleinste. Hoogte 30 - 40 cm terwijl de gewone toortsen tot wel 1,5 meter hoog zijn.

(Weer een) Wandeling Cruquius
Ik had al het idee dat er wat bloemen gemist waren en dit bleek ook zo te zijn. Heel leuk dat ik een beheerder sprak die vertelde dat er worteldoek is gespannen en 6 meter grond is gestort op en over de afvalberg. Het grote veld is volledig ingezaaid met behulp van Staatsbosbeheer maar er ontstaan nu nieuwe planten en bloemen, puur door kruisbestuiving met andere gebieden. Zie ook de mooie foto van het grote veld. De beheerder vertelde ook dat er problemen zijn met het stikstofgehalte maar onkruid blijven wieden helpt. Dit is ook gebeurd in Middenduin waar na jaren van afwateren en wieden de Orchideeën de grond uitschieten. Geniet van de nieuwe foto's.

In de tweede helft van de lente zien we in onze graslanden, bermen en dijkhellingen de paarsrode bloemhoofdjes van Knoopkruid of Centaurea Jacea. Hun bloei gaat soms wel door tot in de herfst. Een gemakkelijk herkenbare eigenschap van Knoopkruid is de vorm van de omwindselblaadjes die onder om het bloemhoofdje zitten.

Op hellingen van dijken vind je soms een vlinderbloemige soort die zijn naam eer aandoet: Bont kroonkruid, Securigéra vária. De opvallend bontgekleurde schermachtige bloemhoofdjes met witte tot roze, rood en paars gekleurde vlinderbloemen vallen op in de zomermaanden en maken de bloemrijke ruigten op dijken, bermen, verruigend grasland en ook de duinen nog bonter.

In veel van onze waterplantengemeenschappen als oeverpioniersoort kunnen we in sloten en waterkanten de grote pluimvormige bloeiwijzen vinden van de Grote Waterweegbree (Alisma Plantago-Aaquatica). Ook de grote omhooggerichte bladeren vallen op. De bloemen hebben witte tot lichtroze kroonbladen. De bloemen openen zich pas na de middag.

Steeds vaker zie je ook in de stedelijke omgeving en verder in ruigten en op ruderale plaatsen, zoals verlaten terreinen de gele pluimen van de Late Guldenroede (Solidago Gigantea). Ze vallen op door hun gele bloeiwijzen met kleine hoofdjes en worden zelfs veel gebruikt in bloemboeketten.

De Doorgroeide Duizendknoop is een plant uit de Duizendknoopfamilie en wordt vaak aangeplant in bloemperken en tuinen. Echter de plant verspreidt zich ook in de wilde natuur. Dit exemplaar trof ik aan in de Cruquius.

Ook de Gele Plomp is een veel voorkomende waterplant. Elswout staat er vol mee maar je vindt ze ook in de Cruquius, samen met Gele Lis en Waterlelie wel de meest voorkomende waterplanten.

Bossen en duinen kleuren geel door het Boerenwormkruid en het Jacobskruiskruid. Beide zijn zeer algemeen voor de tijd van het jaar. Maar ondanks deze algemeenheid blijven de bloemen prachtig om te zien.

Alleen al in dit gebied vind je 6 soorten Ooievaarsbekken en Reigersbekken. De één nog mooier dan de ander. Dit is een foto van de Beemdooievaarsbek. Superblauw en heel groot.

Hier is nog een fraai exemplaar van de Rode Ooievaarsbek. Deze zie je niet heel veelvuldig maar is toch vrij algemeen. Ook in de bermen van Kennemerland en niet speciaal gebonden aan vochtig gebied zoals de Beemdooievaarsbek.

De Stijve Ogentroost kwam iets later tot bloei. Dit plantje zie je ook in Elswout maar hier staat hij echt in grote getale. Dit plantje heeft een medische werking en wordt nog steeds gebruikt in oogdruppels. Super klein bloempje maar met de macro ontzettend mooi.

Alleen al vanwege de kleurenpracht is deze foto van het grote veld al de moeite waard. Meerdere plantensoorten zijn hier ingezaaid en verantwoordelijk voor een prachtig kleurenpallet.

De verschillende grassoorten zijn niet mijn sterkste punt maar deze graspluimen van de witbol zijn wel fotogeniek, vooral tegen een ondergaande zon. Ook een stukje landschap.

We kennen in Nederland veel soorten Boterbloemen en Ranonkels (30+). Van dichtbij gefotografeerd adembenemend voor een Boterbloem. Dit is de Kruipende Boterbloem die opvalt door een hoekige steel. De Scherpe Boterbloem heeft een ronde steel.

Meerdere Bonte Zandoogjes trof ik op het grote veld maar ook in de schaduwpartijen. Een prachtig vlindertje dat je veel ziet om deze tijd.

Deze Oeverlibelle ging er eens echt voor zitten. Volop in de zon op deze warme dag maar nu is goed te zien wat voor rover het is. Terwijl hij daar zat draaide hij constant zijn kopje. Dat heb ik alleen maar gezien bij Bidsprinkhanen.

De Donkere Ooievaarsbek is een van de vele soorten die hier voorkomen. Deze staan in het pad met bosjes tegelijk. Alle Ooievaarsbekken en Reigersbekken zijn herkenbaar aan de spitse peulen. Soms zijn ze zo lang dat deze echt op een Ooievaarsbek lijken. Prachtig plantje.

Het Tuinkaasjeskruid is zo opvallende vanwege zijn grootte en dieppaarse kleur. Overal komen ze tot bloei langs bermen, tuinen en velden van Kennemerland.

Ook deze wil ik u niet onthouden, de Brede Ereprijs. De Ereprijs heeft meestal kleine blauwe bloempjes maar dit is totaal wat anders. Het is dan ook geen inheemse plant maar komt oorspronkelijk uit de Pyreneeën.

Het is nu echt de tijd van de Melkdistels. Grote stekelige planten met grote gele bloemen. Van dicht bij gefotgrafeers een schoonheid om te zien. De bloem heeft zo wel wat weg van Havikskruid. Let op want de zomer is echt de tijd van de gele bloemen.

De Muursla is zeer algemeen in Kennemerland. Elswout staat er bijvoorbeel vol mee maar dit gele plantje is op veel meer plekken te zien. Als de bloemen uitvallen blijft er een mooi geraamte van takken over.

De Grote Ratelaars schijnen nogal wat stuifmeel te bevatten want het gehele veld aan Ratelaars werd zeer druk bezocht door allerlei hommels met grote gele klonten stuifmeel aan hun poten. Een gezoem van jewelste maar een prachtig gezicht.

De Voederwikke is een vrij algemene zomerbloem en 1-jarige klimplant die nu op uitkomen staat. Er zijn veel soorten Wikke bloemen, kijk maar op de bloemen pagina voor veel meer exemplaren in vooral Elswout.

De Heggewinde of "Pispotje" staat nu overal in bloei. Het is een snelgroeiende klimplant en komt uit een grote familie met een veelheid aan kleuren. De plant verspreidt zich door ondergrondse uitlopers.

Ook het Zevenblad is een echte zomerplant. Niet te verwarren met het Fluitekruid. Zijn schermbloemen zijn zeer regelmatig geordend en in de stengeloksels bevinden zich de bladeren met 7 uitlopers of vingers.

De Zwanebloem staat in het water en is een waterplant van midzomer. Deze plant was zeer zeldzaam maar in ieder stukje schoon water kan je hem nu tegenkomen. Dit is een uitzonderlijk mooie bloem.

Wandeling Cruquius
Hoe kom je bij het natuurbos van de Cruquius. Dat is heel simpel. Rij naar de Afvalstoffeninzameling de Cruquiusweg helemaal naar het einde van de weg aan de linkerkant, parkeer uw auto en u wandelt zo het natuurgebied binnen. U loopt linksom rond de heuvel, houdt rechts vervolgens aan en klimt dan naar boven. Uiteindelijk loopt u langs het Spaarne tussen het riet. Er zijn verschillende doorgangen naar het Spaarne en plekken waar u even kunt zitten. Het natuurgebied is ontwikkeld op een gigantische afvalberg die is afgedekt, voorzien van grond en ingezaaid. Omdat de biotoop totaal anders is dan in de rest van de natuurparken in Haarlem is de natuur ook heel anders en veel meer gericht op water minnende planten, bloemen en vogels. U kunt ook langs het pad links aanhouden en loopt dan zo langs het kanaaltje het Hagevelder bos in. Maar op dit moment is de waterroute erg interessant. Ik vond er de Grote Ratelaar vol in bloei en 2 soorten Orchideeën en onvoorstelbare aantallen. Dit vanwege de natte grond langs het Spaarne. Ook soorten als de Moerasooievaarsbek en Fijnstraal komen in grote getale voor. Qua vogels wemelt het hier van de Zanglijsters en Grote en Kleine Karekiet. Ik hoorde ook een Sprinkhaan Rietzanger en (alweer) de Grote Bonte Specht die hier ook broed. Langs het kanaal talloze vinnetjes (nou....vinnetjes) van de hier paaiende graskarpers. Echt een wonder om te zien. Hieronder wat foto's van de prachtige en zeldzame soorten die ik hier aantrof. Een wandeling in de Cruquius is echt de moeite waard als je eens wat anders wilt zien dan bos en duin.

De Brede Orchis staat bekend als een algemene Orchidee maar ik zag deze soort alleen in Elswout. Het laatste stuk van het pad is vergeven van deze soort.

Vanwege de grote verscheidenheid aan kruiden tref je hier alle soorten vlinders. Ook het Hooibeestje komt hier voor . Een prachtig vlindertje om te zien.

Dit vlindertje heet de Ratelaarspanner en komt voor daar waar je de Grote en Keine Ratelaar vindt. Een mooi klein wit vlindertje dat geen moment stil zit.

De Donkere Oooievaarsbek is één van de vele soorten Ooievaarsbekjes die je in Kennemerland kan vinden. Echter deze is wel heel bijzonder vanwege zijn schoonheid en omdat ie in bossen langs het natte veld staat. Misschien ingezaaid?

Ook de Gele Lis wordt hier gevonden. Hele velden staan er momenteel. Soms half in het water. Het kleurt de gehele oever geel.

Op iedere wandeltocht kom je wel planten tegen die je nog niet eerder hebt gezien. Deze Phacelia is er één van. De plant komt oorspronkelijk uit Californië. Zeer veel exemplaren staan bij de ingang van het wandelgebied.

De Gewone Pastinaak is een schermbloemige en het speelveld is er mee bezaaid. Nog niet helemaal in volle bloei maar dat komt wel. De wortels zijn bekend onder de naam "Pastinaak" in de groentewinkel en zijn een lekkernij.

Overal vind je momenteel de Dag- en Nachtkoekoeksbloem. Maar de Echte Koekoeksbloem is veel zeldzamer. Hier vond ik verschillende bossen bij elkaar. Dezelfde paarse kleur als de Dagkoekoeksbloem maar met een fijn ingesneden blad. Zeer mooi.

Ook deze wil ik u niet onthouden, de Fijnstraal Deze lijkt op de madelief maar groeit meer als struik met fijnere bloemblaadjes. Dit geslacht bestaat uit 200 soorten maar op dezelfde plek vond ik deze ook vorig jaar. En nergens anders in Kennemerland.

Het veld naast het pad heeft de gehele winter onder water gestaan. Nu staan er tientallen exemplaren van de Rietorchis. Prachtige vlekken op zowel de bloemen als de bladeren. In Middenduin zie je ze nu ook veel maar niet zo dichtbij.

Hier een grote Beuk die zomaar in het oog sprong vanwege zijn plek in het bos en de lichtval in de avond.

Hier is een mooi voorbeeld van de Grote Ratelaar met in de voorgrond een Rietorchis. Qua kleur dus een prachtige combinatie

Ergens in het gebied stond een enig exemplaar van de Wilde Akelei in zijn karakteristieke kleur Paars. In Elswout tref je wel rode en roze varianten aan maar die zijn waarschijnlijk kweek. Een onwaarschijnlijk mooie bloem maar zeer algemeen in Nederland (gelukkig).

Hetzelfde geldt voor deze Grote Graslelie. Zomaar maar ergens langs de rand maar in zijn vorm uniek en direct opvallend. Eigenlijk zijn dit Stinseplanten maar ze hebben zich vanuit de Stinse gewoon verspreid over het gebied.

Let ook eens op de struiken die nu in volle bloei staan. Hier een foto van de Gelderse Roos maar deze staat naast de Vlier en de Vogelkers. Zoveel soorten waar je normaal gesproken overheen kijkt.

Wandeling Kennemerduinen
Eigenlijk was dit geen wandeling maar een verassende fietstocht van 12 km. Het startpunt is altijd het restaurantje bij Duin en Kruidberg waar, als je er eenmaal zit, eigenlijk niet weg wilt. Maar na een kop koffie fiets je zo de Kennemerduinen in, ingang Duin ene Kruidberg. Het eerste stuk gaat dwars door het bos. Niet veel bijzondere bloemen nog maar waanzinnig veel vogels die allemaal hun best doen op op te vallen. Het barst echt van de zanglijsters, vinken en zwartkopjes. Na 1 a 2 km gaat het bos over in onvervalst duinlandschap. Een open biotoop met veel struiken van de duindoorn en meer naar zee onafzienbare velden van helmgras. Het is huist hier waar je de echte duinvogels kan treffen zoals de grauwe klauwier, echt tienallen nachtegaaltjes (normaal een echte duinvogel maar nu ook te vinden in het bos dichter bij de stad) en veel, zeer veel grasmussen. Vooral deze laatste zit graag zo hoog mogelijk. Op de grond is er een schat aan echte duinbloemen waar in de fotoreeks een paar worden getoond. Voor dat je bij Parnassia bent (weer tijd voor een kop koffie) passeer je het grote vogelmeer. Hier trof ik de grote witte reiger, rustig foeragerend tussen de waterplanten. Ik vond hier kieviten, bergeenden, steltlopertjes, kuifeenden, tafeleenden en onnoemlijk veel ganzen. Vele nu met kleintjes. Echt een toproute dus. Maar kijk goed om je heen en op de bodem. Een plantje als de smalle wikke of gewone hoornbloem zijn echt piepklein en makkelijk te missen.

De Smalle Wikke is een bodemkruiper en een stuk kleiner dan de Gewone Wikke. Zijn kleur is van roze tot paars terwijl de Gewone Wikke of Heggewikke bijna altijd diep paars is. Meerder exemplaren in het zand ontdekt.

Deze Spitse Vlekplaat is gefotografeerd in de Kennemerduinen en groeide op een flinke hoop van de Hooglanders. En wel 2 stuks. Als je op de foto klikt zie je nog een exemplaar. De paddenstoel op de foto wordt al zwart. Zeer bijzonder.

De Gewone Hoornbloem en de Akkerhoornbloem zijn niet te verwisselen. De Akkerhoornbloem bloeit eerder en is een stuk groter. De Gewone Hoornbloem heeft ook ingesneden bloembladeren en onderscheidt zich van bijvoorbeeld vogelmuur juist door deze bloembalderen. Bij Vogelmuur loopt de insnede helemaal door..

Langs de Zeeweg in het laatste stuk trof ik meerdere Barstende Leemhoedjes. Dit was een fraai exemplaar. De hoed vertoont meerdere barsten, vandaar de naam.

De Veldsalie (ofwel Salvia Pratensis) zie je op dit moment overal in de bermen maar vooral in de Waarde[polder waar deze foto is genomen. Het is een prachtig plantje om te zien. Het zijn echte lipbloemen, die graag door insecten bezocht worden. De goed herkenbare planten hebben vierkantige stengels en kruisgewijs geplaatste bladeren en de bloemen staan in een aarvormige tros in schijnkransen.

Deze Grote Witte Reiger was aan het voedsel zoeken tussen de waterplanten van het grote vogelmeer. Echt een pracht exemplaar en het is wel duidelijk waarom deze in de vorige eeuw volledig was verdwenen in Nederland.

Hier nog een foto van de Grote Witte Reiger. Op zijn kop echt 1 mooie lange witte veer. Zeer populair voor op de hoeden van de vrouwen in de 19e eeuw.

Vaak zie ik Grote Witte Reigers in het veld tussen Alkmaar en Haarlem maar dat is altijd ver weg. Deze was zeer goed benaderbaar maar ik heb ze al gespot in Groenendaal. Ze worden steeds algemener en dat is een goed teken.

Van de Gewone Vogelmelk zijn al meerdere foto's verschenen op deze website maar deze vond ik mooi genoeg om nog een keer te plaatsen.

De Duinreigersbek wordt veelvuldig gevonden in de Kennemerduinen. Niet te verwarren met de Gewone Ooievaarsbek of de Reigersbek. De Bermreigersbek wordt veelvuldig gespot in de bermen richting duinen.

Daar waar Grauwe Klauwier vroeger een vrij algemene broedvogel was (zie de verslagen van J.P. Thijsse) is hij nu een Rode Lijst soort. Toch trof ik er één in het open landschap van de duinen. Altijd ergens in de top voor een goed overzicht.

Het Lelietje van Dalen was vroeger een vrij algemene plant van de duinen maar het lijkt wel of deze steeds zeldzamer wordt. Zal ook wel iets met de stikstof concentratie te maken hebben. Mooi plantje maar wel giftig.

Een opvallende soort in het Kennemer landschap is het Gewoon Barbarakruid. Ze kunnen wel tot één meter hoog worden en vallen op door de schitterende gele kleur. Ze groeien een beetje als struiken on de berm.

Overal in de duinen vind je de Schotse Hooglanders. Dit groepje zocht wat verkoeling in het water op de eerste mooie en warme lentedag. Doodstil staan ze daar minutenlang.

Wandeling Koningshof
Iedere avond maak ik een korte wandeling door Koningshof of Middenduin. Juist in deze tijd zie je dagelijks de verandering in de natuur. Nu is het moment aangebroken voor de eerste nesten en hoe leuk het is om de ouders in de weer te zien met het aanslepen van nestmateriaal en voedsel, al zijn de jongen nog heel klein. Het meeste leven in Koningshof speelt zich af in het eerste deel vlakbij de huizen. Logisch want hier is het biotoop het meest wisselend. Veel struikgewas en loofbomen die later het pad volgende overgaan in naaldbomen in allerlei soorten. Iets verder weg vind je nog de mezen, grote bonte specht en vooral goudvinken. Dichterbij vind je ook de winterkoninkjes met verschillende nesten (maar waar), heggemus, minder roodborstjes dan in de andere parken en het nest van de grote bonte specht precies onder een heel grote tonderzwam. Vrijwel onzichtbaar tot het jong zich gaat roeren. Geniet van de foto's die ik op deze wandeling gemaakt heb.

De Akkerhoornbloem is nu in heel Kennemerland vrij algemeen. Je vindt ze in de bermen en op de velden als grote prachtig witte bloemen met een deels ingesneden blad. Dit in tegenstelling tot vogelmuur met een gelijkende bloem waarbij de insnede helemaal doorloopt. Dus 8 blaadjes heeft. Valt direkt op naast de bloemen van de Vogelmelk en de Geknikte Vogelmelk. Ook spierwit.

In Koningshof trof ik dit drukdoende Winterkoninkje met zijn bekje vol pluizig plantgoed. Hij heeft daar lang gezeten en durfde uiteindelijk naar zijn nestje te gaan om het spul te verwerken. Voor mij dus iedere dag een wandeling om te kijken hoever het nestje is gevorderd en de jongen te zien uitkomen.

In Koningshof tref je het Breedsporig Bosviooltje inmiddels in grote getale. Niet te verwarren met het Purperviooltje of het gewone Bosviooltje. Op dit moment zie je er veel in Koningshof maar ook in de andere parken in en rond Haarlem.

De Wolfsmelk of Heksenwolfsmelk die je kan vinden in het park is eigenlijk ook een tuinplantje die het erg goed doet en nu ook in de velden en bossen van Kennemerland is te vinden. Sommige velden kleuren helemaal geel. De volwassen plant kan wel 90 cm groot worden en kan tegen -20 graden vorst. Er is ook een Zeewolfsmelk en een Zandwolfsmelk. Zie de Zeeweg voor deze soorten.

De Gevlekte Dovenetel zie je nu veel. Dit is een vrij roze uitvoering. Voor iedereen die denkt dat er vooral Witte Dovenetels zijn, de Gevlekte Dovenetel is nu samen te vinden met de Ingesneden Dovenetel, de Gestreepte Dovenetel, de Paarse Dovenetel (streep op het blad) en de Witte Dovenetel. Vooral het Brouwerskolkpark staat vol met deze soorten. Tussen alle Hondsdraf.

Deze reebok zag mij maar nam niet de moeite om te vluchten. Hij liet zich benaderen en deze foto met de perfecte pose was het resultaat. Deze foto is wel van Leyduin en is in de avond genomen. Ben je op zoek naar reeën dan is succes verzekerd. Helaas nog geen vosjes gezien maar wel veel hazen en ooievaars.

Hier een plaatje van de reeën en ooievaar van Leyduin die gebroederlijk voedsel zoeken op het grote veld en elkaar klaarblijkelijk niet in de weg zitten. Ook op dit veld kan je de vosjes zien rennen. De beschutting is perfect.

De eerste paddenstoel in Koningshof vlakbij de parkeerplaats is ook alweer gespot. Waarschijnlijk een Vezelkopje maar dat moet ik nog uitzoeken. Kenmerkend is de oranje top op het hoedje. Er stonden er ruim 8.

Wandeling Elswout
Vandaag een prachtige wandeling gemaakt door Elswout. In een heerlijk lentezonnetje. Opvallend hoe de natuur weer ontwaakt, afgemeten aan de bloemenpracht maar weer totaal anders dan vorig jaar. Op dit moment, en dat moet u echt gaan zien, is er een overdaad aan Kievitsbloemen. Uniek voor Elswout is dat er ook veel witte Kievitsbloemen worden gezien. Langs de rand van het grote veld aan de waterkant is er een overdaad aan kleuren. Tussen de Kievitsbloemen, paars en wit, zie je de Dotterbloemen in grote bossen bijeen. Naast de Primula (Stengelloze Sleutelbloem), Zomerklokjes en nu al de Hartblad Zonnebloemen. Echt een weldaad voor de fotograaf en het oog. Hieronder vind u wat foto's van wat u op dit moment, vroeg in het voorjaar, kan vinden op deze buitenplaats. Zelfs het Haarlems Klokkenspel heeft zich wederom gemeld. Zoek hem op want de bloeitijd is maar kort. Naast het Moederkruid misschien wel het mooiste plantje van Elswout.

De Kievitsbloem is vrij algemeen in Nederland maar de hoeveelheden die je kan vinden in Elswout in April zijn uniek. Ook het feit dat er witte en paarse exemplaren worden gevonden is bijzonder. Als je direct rechtsaf slaat bij de ingang vind je er een aantal langs de waterkant maar ook aan de rand van het grote veld.

Deze Kievitsbloemen vind je momenteel overal langs de waterkant. Het staat er momenteel echt vol mee. Maar let op, de bloeitijd is maar kort. Meestal zo een 2 a 3 weken. Dat alles nu zo opkomt heeft alles te maken met de stijgende temperatuur. Er is veel meer dan vorig jaar.

De Hartbladzonnebloem is ook uniek voor Elswout. Er zijn 2 soorten. De Gewone Lentezonnebloem en de Hartbladzonnebloem. Ook wel Voorjaarszonnebloem genoemd. Een echte Stinzenplant want deze bloem komt oorspronkelijk uit Azië en Zuid Europa. Verboden te plukken. Dat wel.

Tussen alle kleuren langs de waterkant zie je nu ook overal de Dotterbloem. Lijkt erg op de Watergentiaan maar die bloeit later en staat in het water. De kleuren zijn prachtig vooral met een waterpartij als achtergrond.

Een heel bijzondere ontdekking vandaag was meerdere paartjes van de Krakeend. De foto toont het mannetje. Krakeenden zijn nauw verwant aan de wilde eend en sterk toegenomen in Nederland. Hij broedt veel later in het voorjaar dan de wilde eend. Ik weet niet of ze in Elswout broeden. De eendjes zeggen ook echt "krak".

De bloem voor deze tijd is natuurlijk de Pinksterbloem, een plantje uit de kruisbloemenfamilie. Alle velden worden momenteel gekleurd door het zachte roze van deze bloem. Zeer algemeen maar nog steeds mooi om te zien. Pinksteren komt eraan.

Het Roodborstje op de parkeerplaats liet zich benaderen tot op 2 meter. Volledig gewend aan de mensen en van nature al helemaal niet schuw. Voor mij één van de meest gefotografeerde vogeltjes. Vooral deze was zeer innemend.

Het bloemetje van het Haarlems Klokkenspel (zeer zeldzaam) is zeer klein (1 cm) maar uitvergroot van een verbazende schoonheid. Dit plantje wordt soms gevonden in tuinen maar ook als kweekplantje bijna niet te vinden, vertelde de eigenaar van het prachtige beeldhouwers atelier in Elswout. Ook van dit plantje is de bloeitijd slechts 2 weken.

Wandeling Brouwerskolkpark
Een hele mooie wandeling en zeer dichtbij is door het Brouwerskolkpark. Deze is te bereiken via de Brouwerskolkweg en is interessant aan beide kanten van de weg. Aan de overkant van de weg loop je een groot duin op en je kan zo weer naar beneden, oversteken en helemaal naar de Brouwerskolk lopen. Het wemelt hier op dit moment van de wilde bloemen zoals de Paarse Dovenetel, de Witte Dovenetel, veldjes met Hondsdraf en zeer veel Armbloemig Look. Ook een prachtig plantje dat voorkomt op kalkrijke grond dicht tegen de duinenrand. En de vogels doen het niet minder. Het barst hier echt van de roodborstjes, fluiters, koolmezen en zwartkopjes (nu nog te vroeg). De broedtijd van de insecteneters loopt volledig synchroon met het verschijnen van tientallen kleine rupsjes die aan draden uit de bomen en struiken hangen. Precies op elkaar afgestemd.

De ingesneden Dovenetel met een paardebloem in opkomst. Mooier kan bijna niet.

Dit is de Hondsdraf. Het verschil met de Ingesneden Dovenetel zit hem in de bladvorm en de kleur. Ook de bloem is iets anders. Wel zijn beide lipbloemigen.

Het Armbloemig Look lijkt een onooglijk bloemetje maar sterk vergroot zie je pas de schoonheid. Langs de paden zie je ze nu staan in grote aantallen. Ook bij de ingang van Koningshof staan ze nu te bloeien. De bloeitijd is maar 2 weken dus wees snel.

Een flink veld met de Gestreepte Dovenetel. Nergens in Kennemerland om deze tijd zie je dit plantje in zulke grote hoeveelheden. Tezamen met hondsdraf die iets blauwer is van kleur (zie de bloemen pagina). De bloeitijd is 2 tot 4 weken. Niet te verwarren met de Paarse Dovenetel of de Gevlekte en Ingesneden Dovenetel.

Hier een roodborstje met een rups in de bek. Deze foto is van vorig jaar gedurende de broedtijd. In het hele park hangen tientallen rupsjes als snoepgoed aan lange draden omlaag. Voor de vogels kan het bijna niet makkelijker.

De zwartkop komt ook in dit gebied zeer veel voor. Ook de zwartkop profiteert ten volle van de overdaad aan voedsel. Tesamen met roodborstjes, winterkoninkjes, zeer veel vinken en koolmezen.

Wandeling Leyduin
Eén van de mooiste gebieden om te wandelen is Leyduin en Vinkeduin. Vinkeduin heeft een schitterend veld waar graag reeën grazen, mede omdat ze daar de omgeving goed in de gaten kunnen houden. Zo groot is het veld. Spotten ze eenmaal een wandelaar dan zijn ze weg. Met een noodgang. Ik vind het spectaculair om ze te besluipen voor een goede foto. Vaak is het genoeg om ergens te gaan zitten en te wachten tot ze voorbij komen. Samen met de grote hazen die je hier kan vinden. Ook de vogels zijn weer actief aan het worden. Veel zwartkopjes, vinken, zeer veel boomklevers en boomkruipers en niet te vergeten, de groene specht die zich in de ochtendzon baadt in het zandkuiltje bij het grote veld. Ook de grote bonte specht is hier talrijk maar moeilijk te benaderen. Gewoon ergens gaan zitten en wachten is vaak het beste. De natuur trekt vanzelf voorbij.

Deze ree is op een flinke afstand gefotografeerd. Het was de eerste dit jaar. Vanwege de drukte, veel Corona wandelaars, houden ze zich zeer afzijdig. Deze avond was het uitzonderlijk rustig (en geen loslopende honden) en deze ree liet zich rustig benaderen. Omdat het al donker werd toch wat ruis in de foto.

Altijd op het veldje voor Leyduin vind je groepjes van de bruine ree. Soms zelfs met jongen. Laatst was er een leuke mix van vosjes en reeën. In het midden van het veld is hoog riet waar zowel de vosjes als de reeën zich verschuilen. In de lente zijn de witte "vlaggetjes" nog witter.

Eén van de reeën die gespot kan worden heeft een andere kleur dan de rest. De meeste reeën zijn grijsbruin. Dit exemplaar is roodbruin. Het is een jong vrouwtje en laat zich dichter benaderen dan de rest. Vaak loopt ze alleen. Iedere ochtend te zien (heel vroeg) bij de grote kastanjeboom.

Zoals gezegd zijn er ook een paar hele grote hazen verspreid over Vinkeduin. Dit is een heel jong exemplaar, altijd rustig aan het voedsel zoeken op het kleinere veldje. De foto is genomen in de avond bij ondergaande zon. Totaal niet bang en gewend aan de mensen. Van honden moet ie niets hebben.

Wandeling Elswout
Deze maand vinden we een aantal oude bekenden langs de laantjes van Elswout. Altijd het eerste is er de Winter Akoniet, daarna op de voet gevolgd door de Wilde Krokus en de Scilla Lucilae. Aan de voet van de grote boom voor de ingang vind je ieder jaar weer en alleen heel vroeg in het voorjaar de Witte Winterpostelein en voor mij een nieuwe soort, de Vroegeling. Ook de Grote Sneeuwroem is voor mij nieuw. Ondertussen worden de velden en waterkanten gevuld met kleine gele Hyacinten en het Vingerhelmkruid. Een Stinzeplant bij uitstek. Onmiskenbaar zijn hun lange hoedjes. Als trosjes bij één. Maar hou ze in de gaten want ze zijn zo verdwenen. Langs het water vond ik een tros gele Hyacinten, nog geheel in de knop. De Witte Bosanemoontjes staan flink gezaaid tussen de overblijfselen van de Winter Akoniet. Aan de overkant bij de poort binnenkort de Blauwe Bosanemoon, een heel veldje vol. Prachtig om te zien dus hou ze in de gaten. Zie ook voor de volgorde van bloeien onder het hoofdstuk "Bloemen". Dit gaat ieder jaar weer feilloos op. Mis ik wat laat het me spoedig weten middels het contactform.

De lange laan vlakbij de Orangerie kleurt geel van de Winter Akoniet. Ieder jaar weer een prachtig gezicht en een absolute aankondiging van het voorjaar.

Het Vingerhelmkruid of Holwortel volgt de Winter Akoniet direct op maar altijd samen met de eerste Bosanemonen en Boshyacinten. In plukjes staan ze bij elkaar.

Gele Hyacinten in de knop langs de waterkant. Zo trof ik meerdere bosjes die nog uit moeten komen. Het wachten is op de Dichtershyacinth die einde voorjaar bloeit.

Alweer vindt je de Witte Winterpostelein aan de voet van de boom vlakbij de hoofdpoort. Prachtig klein 8-bladig bloemetje in het midden van een groot blad. Het plantje is het gehele jaar door aanwezig, de bloemetjes verdwijnen echter snel. Staat bekend als zeer voedzaam.

Dit bosje wilde Krokussen is prachtig op kleur. Je ziet ze momenteel in veel kleurvariaties maar deze pimpelpaarse springt er wel uit vind ik.

Hier nog zo een beauty, de Vroege Sterhyacint. meestal is deze diepblauw maar ik vond meerdere lila examplaren. Soms als enkele bloem, soms als trosje. Supermooi voorjaarsbloemetje.

Geheel nieuw voor mij is deze Grote Sneeuwroem (tussen alle Scilla Luciliae). Zelfde kleur alleen veel meer wit in het hart en veel slankere blaadjes (ook 5). Het is een hele familie van klein naar groot.