bloemen van elswout

Elswout Blog

Omdat de lente weer in alle hevigheid is losgebarsten gaan we met ingang van 2021 een blog bijhouden over alle nieuwe (en ook oude ontdekkingen) in Elswout en omstreken. Ik wil het echter niet beperken tot Elswout aangezien er in de omgeving van Haarlem ook van alles gebeurt. Bij iedere wandeling kom je tot de ontdekking in wat voor prachtige omgeving we hier eigenlijk wonen. Wat je hier en dan vooral in Elswout kan vinden aan nieuwe bloemen en ieder jaar terugkerende bloemen is wonderlijk veel. Maar ook vogels, insecten (hoop ik) en straks weer paddestoelen komen aan de beurt. De blog vervangt het "Nieuwe Waarnemingen" stukje van de hoofdpagina. Veel plezier met de beschrijvingen en mooie foto's. Is er interesse in foto' s op groot formaat, gebruik dan het contact formulier of mail naar frdeden@kpnmail.nl.

Misschien tot ziens in Elswout!

Frank Deden

Wandeling Koningshof
Iedere avond maak ik een korte wandeling door Koningshof of Middenduin. Juist in deze tijd zie je dagelijks de verandering in de natuur. Nu is het moment aangebroken voor de eerste nesten en hoe leuk het is om de ouders in de weer te zien met het aanslepen van nestmateriaal en voedsel, al zijn de jongen nog heel klein. Het meeste leven in Koningshof speelt zich af in het eerste deel vlakbij de huizen. Logisch want hier is het biotoop het meest wisselend. Veel struikgewas en loofbomen die later het pad volgende overgaan in naaldbomen in allerlei soorten. Iets verder weg vind je nog de mezen, grote bonte specht en vooral goudvinken. Dichterbij vind je ook de winterkoninkjes met verschillende nesten (maar waar), heggemus, minder roodborstjes dan in de andere parken en het nest van de grote bonte specht precies onder een heel grote tonderzwam. Vrijwel onzichtbaar tot het jong zich gaat roeren. Geniet van de foto's die ik op deze wandeling gemaakt heb.

De Akkerhoornbloem is nu in heel Kennemerland vrij algemeen. Je vindt ze in de bermen en op de velden als grote prachtig witte bloemen met een deels ingesneden blad. Dit in tegenstelling tot vogelmuur met een gelijkende bloem waarbij de insnede helemaal doorloopt. Dus 8 blaadjes heeft. Valt direkt op naast de bloemen van de Vogelmelk en de Gekniklte Vogelmelk. Ook spierwit.

In Koningshof trof ik dit drukdoende Winterkoninkje met zijn bekje vol pluizig plantgoed. Hij heeft daar lang gezeten en durfde uiteindelijk naar zijn nestje te gaan om het spul te verwerken. Voor mij dus iedere dag een wandeling om te kijken hoever het nestje is gevorderd en de jongen te zien uitkomen.

In Koningshof tref je het Breedsporig Bosviooltje inmiddels in grote getale. Niet te verwarren met het Purperviooltje of het gewone Bosviooltje. Op dit moment zie je er veel in Koningshof maar ook in de andere parken in en rond Haarlem.

De Wolfsmelk of Heksenwolfsmelk die je kan vinden in het park is eigenlijk ook een tuinplantje die het erg goed doet en nu ook in de velden en bossen van Kennemerland is te vinden. Sommige velden kleuren helemaal geel. De volwassen plant kan wel 90 cm groot worden en kan tegen -20 graden vorst. Er is ook een Zeewolfsmelk en een Zandwolfsmelk. Zie de Zeeweg voor deze soorten.

De Gevlekte Dovenetel zie je nu veel. Dit is een vrij roze uitvoering. Voor iedereen die denkt dat er vooral Witte Dovenetels zijn, de Gevlekte Dovenetel is nu samen te vinden met de Ingesneden Dovenetel, de Gestreepte Dovenetel, de Paarse Dovenetel (streep op het blad) en de Witte Dovenetel. Vooral het Brouwerskolkpark staat vol met deze soorten. Tussen alle hondsdraf.

Deze reebok zag mij maar nam niet de moeite om te vluchten. Hij liet zich benaderen en deze foto met de perfecte pose was het resultaat. Deze foto is wel van Leyduin en is in de avond genomen. Ben je op zoek naar reeën dan is succes verzekerd. Helaas nog geen vosjes gezien maar wel veel hazen en ooievaars.

Hier een plaatje van de reeën en ooievaar van Leyduin die gebroederlijk voedsel zoeken op het grote veld en elkaar klaarblijkelijk niet in de weg zitten. Ook op dit veld kan je de vosjes zien rennen. De beschutting is perfect.

De eerste paddenstoel in Koningshof vlakbij de parkeerplaats is ook alweer gespot. Waarschijnlijk een Vezelkopje maar dat moet ik nog uitzoeken. Kenmerkend is de oranje top op het hoedje. Er stonden er ruim 8.

Wandeling Elswout
Vandaag een prachtige wandeling gemaakt door Elswout. In een heerlijk lentezonnetje. Opvallend hoe de natuur weer ontwaakt, afgemeten aan de bloemenpracht maar weer totaal anders dan vorig jaar. Op dit moment, en dat moet u echt gaan zien, is er een overdaad aan Kievitsbloemen. Uniek voor Elswout is dat er ook veel witte Kievitsbloemen worden gezien. Langs de rand van het grote veld aan de waterkant is er een overdaad aan kleuren. Tussen de Kievitsbloemen, paars en wit, zie je de Dotterbloemen in grote bossen bijeen. Naast de Primula (Stengelloze Sleutelbloem), Zomerklokjes en nu al de Hartblad Zonnebloemen. Echt een weldaad voor de fotograaf en het oog. Hieronder vind u wat foto's van wat u op dit moment, vroeg in het voorjaar, kan vinden op deze buitenplaats. Zelfs het Haarlems Klokkenspel heeft zich wederom gemeld. Zoek hem op want de bloeitijd is maar kort. Naast het Moederkruid misschien wel het mooiste plantje van Elswout.

De Kievitsbloem is vrij algemeen in Nederland maar de hoeveelheden die je kan vinden in Elswout in April zijn uniek. Ook het feit dat er witte en paarse exemplaren worden gevonden is bijzonder. Als je direct rechtsaf slaat bij de ingang vind je er een aantal langs de waterkant maar ook aan de rand van het grote veld.

Deze Kievitsbloemen vind je momenteel overal langs de waterkant. Het staat er momenteel echt vol mee. Maar let op, de bloeitijd is maar kort. Meestal zo een 2 a 3 weken. Dat alles nu zo opkomt heeft alles te maken met de stijgende temperatuur. Er is veel meer dan vorig jaar.

De Hartbladzonnebloem is ook uniek voor Elswout. Er zijn 2 soorten. De Gewone Lentezonnebloem en de Hartbladzonnebloem. Ook wel Voorjaarszonnebloem genoemd. Een echte Stinzenplant want deze bloem komt oorspronkelijk uit Azië en Zuid Europa. Verboden te plukken. Dat wel.

Tussen alle kleuren langs de waterkant zie je nu ook overal de Dotterbloem. Lijkt erg op de Watergentiaan maar die bloeit later en staat in het water. De kleuren zijn prachtig vooral met een waterpartij als achtergrond.

Een heel bijzondere ontdekking vandaag was meerdere paartjes van de Krakeend. De foto toont het mannetje. Krakeenden zijn nauw verwant aan de wilde eend en sterk toegenomen in Nederland. Hij broedt veel later in het voorjaar dan de wilde eend. Ik weet niet of ze in Elswout broeden. De eendjes zeggen ook echt "krak".

De bloem voor deze tijd is natuurlijk de Pinksterbloem, een plantje uit de kruisbloemenfamilie. Alle velden worden momenteel gekleurd door het zachte roze van deze bloem. Zeer algemeen maar nog steeds mooi om te zien. Pinksteren komt eraan.

Het Roodborstje op de parkeerplaats liet zich benaderen tot op 2 meter. Volledig gewend aan de mensen en van nature al helemaal niet schuw. Voor mij één van de meest gefotografeerde vogeltjes. Vooral deze was zeer innemend.

Het bloemetje van het Haarlems Klokkenspel (zeer zeldzaam) is zeer klein (1 cm) maar uitvergroot van een verbazende schoonheid. Dit plantje wordt soms gevonden in tuinen maar ook als kweekplantje bijna niet te vinden, vertelde de eigenaar van het prachtige beeldhouwers atelier in Elswout. Ook van dit plantje is de bloeitijd slechts 2 weken.

Wandeling Brouwerskolkpark
Een hele mooie wandeling en zeer dichtbij is door het Brouwerskolkpark. Deze is te bereiken via de Brouwerskolkweg en is interessant aan beide kanten van de weg. Aan de overkant van de weg loop je een groot duin op en je kan zo weer naar beneden, oversteken en helemaal naar de Brouwerskolk lopen. Het wemelt hier op dit moment van de wilde bloemen zoals de Paarse Dovenetel, de Witte Dovenetel, veldjes met Hondsdraf en zeer veel Armbloemig Look. Ook een prachtig plantje dat voorkomt op kalkrijke grond dicht tegen de duinenrand. En de vogels doen het niet minder. Het barst hier echt van de roodborstjes, fluiters, koolmezen en zwartkopjes (nu nog te vroeg). De broedtijd van de insecteneters loopt volledig synchroon met het verschijnen van tientallen kleine rupsjes die aan draden uit de bomen en struiken hangen. Precies op elkaar afgestemd.

De ingesneden Dovenetel met een paardebloem in opkomst. Mooier kan bijna niet.

Dit is de Hondsdraf. Het verschil met de Ingesneden Dovenetel zit hem in de bladvorm en de kleur. Ook de bloem is iets anders. Wel zijn beide lipbloemigen.

Het Armbloemig Look lijkt een onooglijk bloemetje maar sterk vergroot zie je pas de schoonheid. Langs de paden zie je ze nu staan in grote aantallen. Ook bij de ingang van Koningshof staan ze nu te bloeien. De bloeitijd is maar 2 weken dus wees snel.

Een flink veld met de Gestreepte Dovenetel. Nergens in Kennemerland om deze tijd zie je dit plantje in zulke grote hoeveelheden. Tezamen met hondsdraf die iets blauwer is van kleur (zie de bloemen pagina). De bloeitijd is 2 tot 4 weken. Niet te verwarren met de Paarse Dovenetel of de Gevlekte en Ingesneden Dovenetel.

Hier een roodborstje met een rups in de bek. Deze foto is van vorig jaar gedurende de broedtijd. In het hele park hangen tientallen rupsjes als snoepgoed aan lange draden omlaag. Voor de vogels kan het bijna niet makkelijker.

De zwartkop komt ook in dit gebied zeer veel voor. Ook de zwartkop profiteert ten volle van de overdaad aan voedsel. Tesamen met roodborstjes, winterkoninkjes, zeer veel vinken en koolmezen.

Wandeling Leyduin
Eén van de mooiste gebieden om te wandelen is Leyduin en Vinkeduin. Vinkeduin heeft een schitterend veld waar graag reeën grazen, mede omdat ze daar de omgeving goed in de gaten kunnen houden. Zo groot is het veld. Spotten ze eenmaal een wandelaar dan zijn ze weg. Met een noodgang. Ik vind het spectaculair om ze te besluipen voor een goede foto. Vaak is het genoeg om ergens te gaan zitten en te wachten tot ze voorbij komen. Samen met de grote hazen die je hier kan vinden. Ook de vogels zijn weer actief aan het worden. Veel zwartkopjes, vinken, zeer veel boomklevers en boomkruipers en niet te vergeten, de groene specht die zich in de ochtendzon baadt in het zandkuiltje bij het grote veld. Ook de grote bonte specht is hier talrijk maar moeilijk te benaderen. Gewoon ergens gaan zitten en wachten is vaak het beste. De natuur trekt vanzelf voorbij.

Deze ree is op een flinke afstand gefotografeerd. Het was de eerste dit jaar. Vanwege de drukte, veel Corona wandelaars, houden ze zich zeer afzijdig. Deze avond was het uitzonderlijk rustig (en geen loslopende honden) en deze ree liet zich rustig benaderen. Omdat het al donker werd toch wat ruis in de foto.

Altijd op het veldje voor Leyduin vind je groepjes van de bruine ree. Soms zelfs met jongen. Laatst was er een leuke mix van vosjes en reeën. In het midden van het veld is hoog riet waar zowel de vosjes als de reeën zich verschuilen. In de lente zijn de witte "vlaggetjes" nog witter.

Eén van de reeën die gespot kan worden heeft een andere kleur dan de rest. De meeste reeën zijn grijsbruin. Dit exemplaar is roodbruin. Het is een jong vrouwtje en laat zich dichter benaderen dan de rest. Vaak loopt ze alleen. Iedere ochtend te zien (heel vroeg) bij de grote kastanjeboom.

Zoals gezegd zijn er ook een paar hele grote hazen verspreid over Vinkeduin. Dit is een heel jong exemplaar, altijd rustig aan het voedsel zoeken op het kleinere veldje. De foto is genomen in de avond bij ondergaande zon. Totaal niet bang en gewend aan de mensen. Van honden moet ie niets hebben.

Wandeling Elswout
Deze maand vinden we een aantal oude bekenden langs de laantjes van Elswout. Altijd het eerste is er de Winter Akoniet, daarna op de voet gevolgd door de Wilde Krokus en de Scilla Lucilae. Aan de voet van de grote boom voor de ingang vind je ieder jaar weer en alleen heel vroeg in het voorjaar de Witte Winterpostelein en voor mij een nieuwe soort, de Vroegeling. Ook de Grote Sneeuwroem is voor mij nieuw. Ondertussen worden de velden en waterkanten gevuld met kleine gele Hyacinten en het Vingerhelmkruid. Een Stinzeplant bij uitstek. Onmiskenbaar zijn hun lange hoedjes. Als trosjes bij één. Maar hou ze in de gaten want ze zijn zo verdwenen. Langs het water vond ik een tros gele Hyacinten, nog geheel in de knop. De Witte Bosanemoontjes staan flink gezaaid tussen de overblijfselen van de Winter Akoniet. Aan de overkant bij de poort binnenkort de Blauwe Bosanemoon, een heel veldje vol. Prachtig om te zien dus hou ze in de gaten. Zie ook voor de volgorde van bloeien onder het hoofdstuk "Bloemen". Dit gaat ieder jaar weer feilloos op. Mis ik wat laat het me spoedig weten middels het contactform.

De lange laan vlakbij de Orangerie kleurt geel van de Winter Akoniet. Ieder jaar weer een prachtig gezicht en een absolute aankondiging van het voorjaar.

Het Vingerhelmkruid of Holwortel volgt de Winter Akoniet direct op maar altijd samen met de eerste Bosanemonen en Boshyacinten. In plukjes staan ze bij elkaar.

Geheel nieuw voor mij is deze Grote Sneeuwroem (tussen alle Scilla Luciliae). Zelfde kleur alleen veel meer wit in het hart en veel slankere blaadjes (ook 5). Het is een hele familie van klein naar groot.

Gele Hyacinten in de knop langs de waterkant. Zo trof ik meerdere bosjes die nog uit moeten komen. Het wachten is op de Dichtershyacinth die einde voorjaar bloeit.

Alweer vindt je de Witte Winterpostelein aan de voet van de boom vlakbij de hoofdpoort. Prachtig klein 8-bladig bloemetje in het midden van een groot blad. Het plantje is het gehele jaar door aanwezig, de bloemetjes verdwijnen echter snel. Staat bekend als zeer voedzaam.

Dit bosje wilde Krokussen is prachtig op kleur. Je ziet ze momenteel in veel kleurvariaties maar deze pimpelpaarse springt er wel uit vind ik.

Dit is de bloem van het Gewoon Speenkruid. Deze tref je momenteel aan door het gehele park. Maar kijk eens bij een flinke vergroting wat de bloem allemaal laat zien. Perfect symetrisch met een donkere ring in het midden. Zo wordt het wel wat anders.

Hier nog zo een beauty, de Vroege Sterhyacint. meestal is deze diepblauw maar ik vond meerdere lila examplaren. Soms als enkele bloem, soms als trosje. Supermooi voorjaarsbloemetje.

Het zijn niet alleen de voorjaarsbloemen die het nu goed doen. Er is weer een explosie van vogelzang waarbij de vogels zich voorbereiden op het broedseizoen. Deze vrouwtjesvink ging er maar eens rustig voor zitten.

Ook de Klimopereprijs meldt zich ieder jaar weer. Hij staat naast de Witte Winterpostelein bij de poort en bloeit ook gedurende dezelfde tijd. Ik vind dit een zeer bijzonder plantje. Lid van een heel grote familie. Alleen in Nederland zijn er al meer dan 30 soorten Ereprijs.